บทที่ 8 นิเวศวิทยา

ศึกษาการอพยพของคนจากหอยทาก

Snail_Migration_2013นักวิทยาศาสตร์ศึกษาหอยทากที่พบในไอร์แลนด์ว่าเพราะเหตุใดมันจึงเหมือนกับหอยทากของยุโรปตอนใต้ คงเป็นไปไม่ได้ที่หอยเหล่านี้จะคืบคลานมา บินมา หรืว่ายน้ำไป จึงเป็นไปได้ว่ามนุษย์เป็นผู้ที่นำหอยเหล่านี้มากินระหว่างทางที่อพยพมา หรือบังเอิญติดมาด้วยกันกับเรือที่ใช้ในการอพยพก็ได้ ที่มา: Snail genes reveal human migration http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-22952707

Advertisements
บทที่ 8 นิเวศวิทยา

นกบินชนกระจกตายมากน้อยแค่ไหน

เป็นการยากที่จะบอกตัวเลขให้ถูกต้อง แต่ในอดีตได้มีคนพยายามคำนวณตัวเลขออกมาให้ว่าน่าจะมีนกกว่าร้อยล้านตัวที่บินชนกระจกในแต่ละปี  ละหนึ่งในสามของจำนวนนี้นอาจเจ็บถึงขั้นตายได้ ใน US ก็เคยมีการคำนวณหาจำนวนนกที่อาจจะถูกแมวคาบไปกินมาแล้วเช่นกัน แม้ว่าตัวเลขนี้จะไม่มีใครบอกได้ว่าจริงๆแล้วนกตายด้วยเหตุนี้กันเท่าไหร่ แต่องค์กรอนุรักษ์นกคงไม่ถึงกับออกมาประกาศสงครามกับหน้าต่างบ้านเราตึกเรา
How many birds are killed by windows? http://www.bbc.co.uk/news/magazine-22395664

บทที่ 4 วิวัฒนาการ, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

สำรวจประชากรผีเสือกลางคืน

ข่าวนี้เกี่ยวกับการใช้เทคนิคการจับซ้ำ (Mark, Release, Recapture หรือ MRR) ที่มีประชาชนจิตอาษาช่วยงานนักวิทยาศาสตร์ในการจับผีเสื้อกลางคืน (moth) จากป่าไม้กว่าหมื่นตัว มาทำเครื่องหมาย (mark) ก่อนที่จะปล่อยไป (release) ก่อนที่จะออกจับผีเสือกลางคืนกันอีกครั้ง แล้วมาดูกันว่าในบรรดาตัวที่จับได้นั้นมีตัวที่ถูกทำเครื่องหมายจากครั้งก่อนอยู่เท่าไหร่ ซึ่งมีการพบว่ามีผีเสื้อกลางคืนที่ถูกทำเครื่องหมายไว้และถูกจับกลับมา (recapture) ถึง 650 ตัวจาก 40 ชนิด ซึ่งนอกจากจะใช้ประมาณขนาดประชากรได้แล้วยังสามารถตอบคำถามอื่นๆเช่นการอพยพของพวกมัน โดยพบว่าบางชนิดอพยพได้เกินกว่าสิบกิโลเมตร การอนุรักษ์ทางเชื่อมต่อระหว่างป่าจะมีผลต่อความอยู่รอดของสัตว์พวกนี้ในอนาคต โดยเมื่อปราศจากซึ่งช่องทางในการอพยพ การไหฝถ่ายเทยีนระหว่างประชากรจะเกิดขึ้นอย่างจำกัด เกิดความอ่อนแอทางพันธุกรรม และอาจทำให้มันสูญพันธุ์ได้นั่นเอง http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-18075711

บทที่ 8 นิเวศวิทยา

ภัยของการสูบบุหรี่

Smoking_200px_2011นักวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาประชากรมนุษย์มักพบว่าคนที่มีฐานะดี มีการศึกษาดีกว่ามีอายุยืนยาวกว่าคนที่ฐานะไม่ดีและมีการศึกษาน้อย แต่ก็มีข้อยกเว้นบางประการที่พบในประชากรผู้อพยพที่ฐานะก็ไม่ดี การศึกษาก็น้อยกว่า แต่มักมีอายุขัยนานกว่า จนได้ชื่อเรียกว่า “healthy immigrant effect”

ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น?

บางคนอธิบายว่าผู้ที่จะอพยพมาอยู่ยังประเทศแห่งใหม่ได้ ต้องข้ามน้ำข้ามทะเล ผจญสิ่งต่างๆ คนที่แข็งแรงที่สุดเท่านั้นที่จะมาถึงและรอดต่อไป ทำให้อัตราการตายต่ำไปด้วย บางคนก็อธิบายว่าผู้อพยพเหล่านี้จะหาทางกลับไปตายที่บ้านเกิด ทำให้ไม่พบว่ามีอัตราการตายน้อยกว่าปกติ หรือเป็นเพราะครอบครัวของผู้อพยพมีความแน่นแฟ้นมากกว่า ทำให้ผ่านพ้นช่วงวิกฤตของชีวิตไปได้ดีกว่า หรือเป็นไปได้ว่าผู้อพยพรับประทานอาหารดีกว่า หรือมีการดำรงชีวิตที่ใช้แรงงานมากกว่า ทำให้แข็งแรงกว่า ฯลฯ

ในงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร International Journal of Epidemiology แสดงให้เห็นว่าการสูบบุหรี่ทำให้เกิดภาวะแบบ “healthy immigrant effect” เพราะผู้อพยพมีอัตราการสูบบุหรี่น้อยกว่าคนท้องถิ่นนั่นเอง

ฟังดูเหมือนไม่ใช่เรื่องแปลกอะไร แต่ก็เป็นครั้งแรกที่มีงานวิจัยแสดงความสอดคล้องระหว่างอายุขัยของคนท้องถิ่นและผู้อพยพที่เกิดจากวัฒนธรรมการสูบบุหรี่ที่แตกต่างกัน

ผู้วิจัยเชื่อว่าในอนาคตปรากฎการณ์นี้อาจหายไปและไม่มีความแตกต่างกันระหว่างกลุ่มอันเนื่องมาจากการสูบบุหรี่อีกเมื่ออัตราการสูบบุหรี่ของทั้งสองประชากรนั่นเท่าเทียมกัน

ที่มา: Scientific American (October 2011)

เกี่ยวกับเรา

เว็บมาสเตอร์ประสบอุทกภัย

หมู่บ้านจมบาดาลนิเวศน์

บ้านผมจมน้ำไปตามระเบียบ จากน้ำที่มาจากทั้งคลองมหาสวัสดิ์ คลองทวีวัฒนา และแม่น้ำท่าจีน ฯลฯ …เป็นทางผ่านของน้ำไปลงทะเล …ขอให้ลงไปเร็วๆนะครับ

ดูภาพ: น้ำท่วมและการอพยพ

บทที่ 8 นิเวศวิทยา

นกกระเต็นอพยพไกลพันกิโล

Kingfisher_Common_200px_2011นกกระเต็น (Alcedo atthis) ที่ถูกติดห่วง (ring) ในประเทศโปแลนด์ถูกพบในประเทศอังกฤษ ซึ่งแสดงว่ามันมาไกลกว่า 1,000 กิโลเมตร จากสถิติเดิมคือกว่า 970 กิโลเมตรอยู่แล้วจากประเทศอื่นในยุโรป

การพบนกที่ติดห่วงไว้แล้วจากที่ต่างๆในพื้นที่หนึ่งๆจะทำให้เราทราบได้ถึงการเดินทางของมัน อายุขัยของมัน ฯลฯ ยิ่งเวลาผ่านนานเท่าไหร่จำนวนนกที่มีห่วงติดอยู่ก็จะเพิ่มมากขึ้นเท่านั้น

ที่มา: Kingfisher flies from Poland to Orford Ness to set record (BBC)

บทที่ 5 ความหลากหลาย, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

ประชากรใหม่ของผีเสื้อกลางคืน

รายงานโดยองค์กรอนุรักษ์ผีเสื้อ (Butterfly Conservation) ในประเทศอังกฤษรายงานว่าประชากรของผีเสื้อกลางคืนชนิด Trigonophora flammea ได้ก่อตัวขึ้นทางตอนใต้ของประเทศอังกฤษในเดือนตุลาคมนี้แล้ว

นอกจากนกแล้วสัตว์ชนิดอื่นก็อพยพได้เหมือนกัน อย่างเช่นผีเสื้อกลางคืน Flame Brocade ชนิดนี้ก็อพยพในช่วงฤดูร้อน (summer) ของประเทศอังกฤษ

ที่มา: BBC Nature – Rare flame brocade moth is established in the UK.

บทที่ 4 วิวัฒนาการ

ฝังใจห่านก่อนพาบินกลับบ้าน

ผมกำลังเตรียมเลคเชอร์ที่จะใช้สอนนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ที่ศาลายาอยู่ ก็นึกถึงภาพยนตร์เรื่อง Fly Away Home ขึ้นมา เพราะมักจะใช้เป็นตัวอย่างที่นิยมกล่าวถึงเป็นประจำเวลาพูดเรื่องพฤติกรรมแบบฝังใจ (imprinting) แม้ว่าภาพยนตร์เรื่องนี้จะเก่ามากแล้ว ตั้งแต่ปีค.ศ. 1996 และผมคงได้ดูหนังเรื่องนี้ในอีกสองสามปีให้หลัง แต่ก็ยังจำได้บางส่วน

ในภาพยนตร์เรื่องนี้ ห่านจำนวนหนึ่งถูกฟักขึ้นมาโดยตัวเอกของเรื่องที่พยายามเลี้ยงดูสัตว์ป่าพวกนี้จนกระทั่งมันเติบโต และถึงเวลาที่ต้องตัดสินใจที่จะนำมันกลับไปเข้าฝูง แต่ตอนนี้ฝูงของมันคงอพยพไปอยู่ที่อื่นเรียบร้อยแล้ว

ห่านเหล่านี้ฝังใจมาตั้งแต่เป็นลูกห่านว่าตัวเอกของเรื่องเป็นแม่ของมัน พ่อของตัวเอกจึงเกิดไอเดียให้ลูกขับเครื่องร่อนนำห่านๆไปยังฝูง ซึ่งก็ประสบความสำเร็จ และหนังก็จบลงอย่างมีความสุข

อ่านเกี่ยวกับภาพยนตร์ Fly Away Home