บทที่ 3 พันธุศาสตร์, บทที่ 4 วิวัฒนาการ, บทที่ 5 ความหลากหลาย, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม

หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ “พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม” ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 สำหรับนักเรียนที่ไม่เน้นวิทยาศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551

Non-science-major_genetics_and_environment_2008

เนื้อหาตามสารบัญ

บทที่ 1 พันธุกรรม

1.1 ลักษณะพันธุกรรม

1.2 โครโมโซมและการถ่ายทอดลักษณะพันธุกรรม

1.2.1 การแบ่งเซลล์

1.2.2 สารพันธุกรรม

1.2.3 ยีนและการควบคุมลักษณะพันธุกรรม

1.3 การถ่ายทอดลักษณะพันธุกรรม

1.3.1 พันธุกรรมของหมู่เลือด ABO

1.3.2 ลักษณะพันธุกรรมที่ควบคุมโดยยีนบนโครโมโซมเพศ

1.4 วิวัฒนาการ

1.4.1 การแปรผันทางพันธุกรรม

1.4.2 การคัดเลือกตามธรรมชาติ

1.4.3 การปรับปรุงพันธุ์โดยมนุษย์

1.5 เทคโนโลยีชีวภาพ

1.5.1 พันธุวิศวกรรม

1.5.2 การโคลน

1.5.3 การตรวจลายพิมพ์ดีเอ็นเอ

บทที่ 2 สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม

2.1 ระบบนิเวศ

2.1.1 ชีวนิเวศระดับโลก

2.1.2 ชีวนิเวศระดับท้องถิ่น

2.2 ความสัมพันะ์ขององค์ประกอบในระบบนิเวศ

2.3 วัฏจักรของสารในระบบนิเวศ

2.4 การเปลี่ยนแปลงแทนที่

2.5 ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

2.5.1 ทรัพยากรธรรมชาติ

2.5.2 มนุษย์กับทรัพยากรธรรมชาติ

2.5.3 มลภาวะ

บทที่ 3 ความหลากหลายทางชีวภาพ

3.1 ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต

3.2 ความหลากหลายของสปีชีส์

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

Advertisements
บทที่ 4 วิวัฒนาการ, บทที่ 7 โครงสร้างและหน้าที่ในสัตว์, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

เลี้ยงปลาให้ฉลาด

สิ่งแวดล้อมในการเลี้ยงลูกปลามีผลต่อความฉลาดของมันเมื่อโตขึ้น การเลี้ยงปลาในแท็งค์เฉยๆทำให้ปลาฉลาดขึ้ไม่ได้เท่ากับการเลี้งาในสิ่งแวดล้อมที่มีการท้าทายที่สดกว่าน่าจะอยู่รอดได้ดีกว่าหากปล่อยคืนสู่ธรรมชาติ

ที่มา: ‘Busy’ tanks bring out best in fish http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-23504260

บทที่ 7 โครงสร้างและหน้าที่ในสัตว์, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

สัตว์โลกสุดโต่งผู้รอดตาย

Living life to the extreme http://www.bbc.co.uk/nature/21923937

บทที่ 5 ความหลากหลาย, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

ห้องปฏิบัติการกลางแจ้ง

OPAL_Screenshot_20130123

เป็นโครงการที่ต้องการให้ผู้คนประชาชนทั่วไปมีโอกาศกลับมาสัมผัสกับธรรมชาติอีกครั้ง โดยโครงการนี้ได้รับเงินสนับสนุนจากกองสลากกินแบ่งรัฐบาลของประเทศอังกฤษ ผู้สนใจสามารถเข้ามามีส่วนร่วมกับโครงการได้หลายช่องทางในหลายๆกิจกรรม เช่นการสำรวจคุณภาพสิ่งแวดล้อม ฯลฯ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้สามารถนำมาใช้เพื่อการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม หรือเพื่อการวิจัยได้จริงอีกด้วย

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง:

บทที่ 8 นิเวศวิทยา

พฤติกรรมการอาบน้ำ

People’s showering habits revealed in surveyในการสำรวจของบริษัทยูนิลิเวอร์ (Unilever) ที่ประเทศอังกฤษ ใช้อุปกรณ์จับเสียงและการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ ในการเก็บข้อมูลพฤติกรรมการอาบน้ำด้วยฝักบัวคนกว่า 100 ครอบครัว เป็นเวลา 10 วัน เป็นข้อมูลการอาบน้ำด้วยฝักบัวกว่า 2,600 ครั้ง

ก่อนหน้านี้เราเชื่อว่า คนเรามักใช้เวลาประมาณ 5 นาทีในการอาบน้ำด้วยฝักบัว และเชื่อว่าเป็นวิธีที่ประหยัด และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากกว่าการอาบน้ำด้วยวิธีอื่น

แต่ผลการสำรวจแสดงให้เห็นว่าค่าเฉลี่ยเวลาการอาบน้ำด้วยฝักบัวจาการศึกษานี้อยู่ที่ 8 นาที เมื่อคำนวณย้อนกลับไปถึงปริมาณน้ำที่ใช้ ซึ่งจะมากขึ้นหากมีการใช้พลังงานในการทำให้น้ำไหลแรงขึ้น และจะใช้พลังงานมากยิ่งขึ้นไปอีกหากใช้เพื่อทำให้น้ำร้อนขึ้น ทำให้การอาบน้ำด้วยฝักบัวจึงไม่จำเป็นต้องเป็นวิธีที่ประหยัดและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับวิธี และเวลาในการอาบด้วย

ทางบริษัทกล่าวว่าการศึกษาเช่นนี้มีความจำเป็น เพราะพลังงานและทรัพยากรที่ใช้ไปผ่านผลิตภัณฑ์ของบริษัทนั้นมีผลต่อสิ่งแวดล้อม และด้วยวิธีศึกษาด้วยอุปกรณ์ตรวจวัดเช่นนี้ดีกว่าการสำรวจด้วยแบบสอบถามที่เคยปฏิบัติมา

ที่มา:

บทที่ 8 นิเวศวิทยา

งานวิจัยของคณะวิทยาศาสตร์ ที่มีผลกระทบต่อสังคม | Mahidol SC Blog

บลอกของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ประชาสัมพันธ์งานวิจัยของคณะวิทยาศาสตร์ ที่มีผลกระทบต่อสังคม

มีงานวิจัย 9 เรื่องในรายการที่แสดงไว้ คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ก็คงนิดเดียวถ้าเทียบกับงานวิจัยเกือบสี่ร้อยเรื่องของคณะวิทยาศาสตร์ในแต่ละปี

แต่จริงๆแล้วงานไหนๆมันก็มีผลกระทบด้วยกันทั้งนั้น ไม่ว่าจะทางตรงทางอ้อม ระยะสั้น ระยะยาว แล้วแต่จะมองครับ

ที่มา: งานวิจัยของคณะวิทยาศาสตร์ ที่มีผลกระทบต่อสังคม | Mahidol SC Blog.

บทที่ 8 นิเวศวิทยา

บริการที่ได้รับจากระบบนิเวศ

สหประชาติระบุว่าบริการที่มนุษยชาติได้รับจากระบบนิเวศ (ecosystem service) นั้นแบ่งออกได้เป็น 4 หมวดหมู่ได้แก่

  1. เป็นแหล่งเสบียงอาหารและทรัพยากรอื่นๆ (provisioning)
  2. กำกับดูแล (regulating) การจัดการมลสาร (pollutant) ลมฟ้าอากาศ และวัฏจักรคาร์บอน
  3. คุณค่าทางวัฒนธรรม (cultural) เช่นเป็นแหล่งอารยธรรม แหล่งท่องเที่ยว พักผ่อนหย่อนใจ คลายความเครียด
  4. สนับสนุน (support) เช่นทำให้เกิดดินและการเติบโตของพืช

ในการประชุมประจำปีของสมาคม British Ecological Society (BES) แสดงให้เห็นว่าการบริหารจัดการสังคมเมืองกำลังเดินไปในทางที่ก่อให้เกิดปัญหาเพิ่มมากขึ้น ในขณะเดียวกันก็มีความขัดแย้งในเรื่องความเหมาะสมว่าจะให้ความสำคัญแก่สังคมเมืองหรือระบบนิเวศมากกว่ากัน ทำให้ทั้งสองเรื่องมาพบกันที่จุดกึ่งกลางได้ยาก

ปัญหาเช่นน้ำท่วมในเมืองก็เกี่ยวเนื่องการวางผังเมืองที่ไม่ถูกต้อง ทางที่น้ำผ่านได้กลายเป็นถนนหนทางและบ้านเรือนที่หนาแน่นไปเป็นต้น จะสร้างบ้านและถนนให้น้อยกว่านี้ ก็จะไม่สามารถรองรับการเพิ่มขึ้นของประชากรในอนาคตได้อีก

สิ่งที่เราควรจำทำอีกหลายอย่างเหลือเกิน แต่อาจไม่ได้ทำซักที

ที่มาของข่าว: BBC News – Urbanisation’s varying impacts on ecosystem services.

บทที่ 5 ความหลากหลาย, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

แซลมอนในแม่น้ำเทมส์

BBC Nature – Healthy Thames ‘key for return of salmon’. ข่าวนี้เกี่ยวกับปลาแซลมอน (salmon) ที่กลับมาปรากฎตัวอีกครั้งในแม่น้ำเทมส์ (Thames) ของประเทศอังกฤษ ที่ซึ่งเคยสกปรกแต่ได้รับการบำบัดดูแลรักษาจนกระทั่งมันกลับมาสู่สภาพที่ดีขึ้น และการพบปลาแซลมอนอีกครั้ง ส่วนหนึ่งเป็นเรื่องน่ายินดี แต่แซลมอนนี้มาจากไหน? มันอาจจะกลับมาเพื่อใช้เส้นทางนี้อีกครั้ง หรือมันหลงทางมาก็ได้ (แต่น้ำก็สะอาดพอที่มันจะอยู่รอดได้เป็นอย่างน้อย) การศึกษาทางพันธุกรรมแสดงให้เห็นว่ามันน่าจะเป็นปลาจากแม่น้ำอื่นที่หลงเข้ามา

ถ้ามีเวลาคงต้องไปอ่านต่อใน Journal of Biological Conservation (ที่ในข่าวพิมพ์ตัว i ตกไปหนึ่งตัวในคำว่า Biological ฮิๆ)