บทที่ 2 เซลล์, บทที่ 4 วิวัฒนาการ, บทที่ 7 โครงสร้างและหน้าที่ในสัตว์

มะเร็งที่แพร่ระบาดได้

14902260469961.jpg

ตัวแทสมาเนียนเดวิล คงไม่อยากกัดกันแล้วเป็นมะเร็ง แต่โรค Devil Facial Tumour Disease (DFTD) กำลังทำให้ประชากรของสัตว์ชนิดนี้ลดลงไปเรื่อย ๆ

ปกติแล้วมะเร็งไม่แพร่ระบาดแบบโรคติดต่อ เพราะเซลล์มะเร็งจะมีผิวเซลล์ที่หลอกภูมิคุ้มกันของตัวเองได้ แต่หลอกตัวอื่นไม่ได้ ดังนั้นเมื่อสัตว์ได้รับเซลล์มะเร็งจากสิ่งมีชีวิตตัวอื่น ระบบภูมิคุ้มกันจะเห็นมันเซลล์แปลกปลอม และทำลายได้

แต่เซลล์ของ DFTD ไม่มีผิวเซลล์ที่ภูมิคุ้มกันจะจำได้ ไม่ว่าจะเป็นสัตว์ตัวไหน มันจึงแพร่ระบาดได้เมื่อแทสมาเนียนเดวิลกัดใบหน้ากัน ก็จะได้รับเซลล์มะเร็งของตัวที่เป็นอยู่เข้าไป และเมื่อเป็นแล้วก็มักจะตายภายในไม่กี่เดือน แทสมาเนียนก็ไม่มีทีท่าว่าจะเปลี่ยนพฤติกรรมการกัดหน้ากัน ดังนั้นจึงทำให้แพร่ระบาดอย่างรวดเร็ว

แม้จะทำนายได้ว่ามันจะสูญพันธุ์ไปด้วยโรคนี้ กับการระบาดของโรคแบบนี้ แต่มันก็ยังไม่สูญพันธุ์ไป นักวิทยาศาสตร์พบว่าในบางประชากรที่เริ่มการพัฒนาภูมิคุ้มกันต่อเซลล์มะเร็งนี้ขึ้นได้

นักวิทยาศาสตร์พยายามจะช่วยให้แทสมาเนียนอยู่รอดต่อไปด้วยวิธีต่าง ๆ เช่นการหาประชากรที่ไม่เป็นโรคมาเลี้ยง เพื่อเพิ่มจำนวนประชากรที่ไม่เป็นโรค รวมถึงการทำวัคซีนถ้าเป็นไปได้

แทสมาเนียนเดวิลเอง มีวิวัฒนาการในการต่อสู้กับโรคนี้ไม่โดยทางตรงก็ทางอ้อม เช่นการที่เพศเมียมีลูกได้ตั้งแต่อายุยังน้อย (12 เดือน) ทำให้อย่างน้อยมันก็จะมีลูกได้ ก่อนที่จะเป็นโรค ดังนั้นหนทางรอดจากการสูญพันธุ์จากโรคมะเร็งที่แพร่ระบาดได้ในหมู่แทสมาเนียนเดวิล ก็อาจจะอยู่ที่ความสามารถในการปรับตัวและวิวัฒนาการของมันเองได้เช่นกัน

สู้ต่อไป…

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

Advertisements
บทที่ 3 พันธุศาสตร์, บทที่ 5 ความหลากหลาย

โคโรนาไวรัสใหม่

New_Virus_2013การพบไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่สร้างความกังวลให้ผู้เกี่ยวข้องไม่น้อย อาการและแพร่กระจายเหมือน SARS ที่เคยระบาด คมที่ได้รับเชื้อบางคนมีอัตราในการแพร่กระจายไวรัสมากกว่าบางคน การศึกษสารพันธุกรรมของไวรัส แสดงให้เห็นว่ามันอาจมาจากค้างคาว และนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าจะมีสัตว์อื่นใกล้ตัวเราที่เกี่ยวข้องกับการระบาดนี้อยู่อีกเช่นกัน ที่มา:
New coronavirus continues to smoulder http://www.bbc.co.uk/news/health-23003837

บทที่ 4 วิวัฒนาการ, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

การแพร่ระบาดได้ของการปรบมือ

Clapping_2013การปรบมือในที่ชุมนุมชนเริ่มขึ้นได้จากคนเริ่มปรบมือคนหรือสองคน การปรบมือจะแพร่ไปจนทุกคนหรือแทบทุกคนจะร่วมปรบมือได้ จากนั้นอาจจะปรบไปเรื่อยๆจนกระทั่งมีคนบางคนเริ่มหวุดปรบมือ ที่มา: Applause is a ‘social contagion’ http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-22957099

บทที่ 2 เซลล์, บทที่ 5 ความหลากหลาย, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

ไข้หวัดนก H7N9

ไข้หวัดนกที่เกิดจากไวรัสหวัด Influenza ชนิด H7N9 มีการระบาดในสัตว์ปีก และพบว่ากระโดดข้ามสปีชีส์ไปติดคนบ้างในประเทศจีน ความรุนแรงของโรคน้อยกว่า H5N1 ที่เคยระบาดแต่ก็ทำให้การเฝ้าระวังติดตามยากขึ้นไปด้วย แต่ในขณะนี้ยังถือว่ามันไม่ได้ระบาดไปทั่วโลก
ที่มา:Q&A: H7N9 bird flu http://www.bbc.co.uk/news/health-22107104

บทที่ 7 โครงสร้างและหน้าที่ในสัตว์

โปลิโอกลับมาระบาดในจีน

ข่าวแรกที่อ่านในวันนี้เกี่ยวกับการระบาดของโปลิโอในประเทศจีน และได้รับการยืนยันจากองค์การอนามัยโลก (World Health Organization; WHO) ว่าสายพันธุ์ของโปลิโอในครั้งนี้คือ WPV1 ซึ่งเป็นแบบที่ระบาดในปากีสถานด้วยเช่นกัน สอดคล้องกับสถานที่ที่พบการระบาดว่าเป็นเมืองที่อยู่ติดกับปากีสถานนั่นเอง

โปลิโอ (polio หรือ pliomyelitis) เป็นโรคที่ติดต่อโดยไวรัส (poliovirus; PV) ที่มี RNA สายเดี่ยว (+) เป็นจีโนมของมัน มีหลายซีโรไทป์ (serotype) ติดต่อทางอาหาร น้ำ หรือมูลที่มีการปนเปื้อนแล้วเข้าปากไป มันจะเจริญในทางเดินอาหาร มีระยะฟักตัวตั้งแต่สัปดาห์ถึงหนึ่งเดือน ก่อนเพิ่มจำนวนและแพร่ไปทั่วร่างกายทางกระแสเลือดและน้ำเหลือง

การติดเชื้อที่ระบบประสาททำให้เกิดอาการอัมพาต เกิดลักษณะอย่างที่เราเห็นในผู้ป่วยโปลิโอ

เมื่อโปลิโอถูกประกาศว่าถูกกำจัดจากโลกตะวันตก มีความพยายามที่จะบอกให้ทำลายไวรัสที่เก็บไว้ตามห้องปฏิบัติการ มันจะได้หมดไปจากโลกจริงๆ แต่เพราะมันยังไม่หมดไปจากโลกส่วนอื่นๆ ทำให้ยังมีการเก็บตัวอย่างในห้องปฏิบัติการของโลกตะวันตกกันต่อไป เพราะโรคนี้มันระบาดง่าย แล้วมันอาจจะระบาดไปยังโลกตะวันตกได้อีก

ที่มา: BBC News – Polio strain spreads to China from Pakistan. หรืออ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับโปลิโอ

บทที่ 3 พันธุศาสตร์, บทที่ 5 ความหลากหลาย

ไวรัสไข้หวัดนกกลายพันธุ์

BBC News – Bird flu fear as mutant strain hits China and Vietnam. ไม่ใช่เรื่องแปลกที่ไวรัสจะกลายพันธุ์ ในข่าวนี้กล่าวถึงความเสี่ยงและอันตรายที่จะเกิดขึ้นหากไวรัสกลายพันธุ์และสามารถรอดพ้นจากภูมิคุ้มกันที่ได้จากวัคซีนที่มีได้ ซึ่งขณะนี้พบว่าระบาดอยู่ในเวียดนามและจีน ในขณะที่มีคนกว่า 300 คนเสียชีวิตเพราะไข้หวัดนกนี้ตั้งแต่ปีพ.ศ 2546 ไก่ถูกฆ่าตัดตอนไปเป็นจำนวนหลายร้อยล้านตัว