บทที่ 7 โครงสร้างและหน้าที่ในสัตว์

แผ่นไล่ยุง

นักวิทยาศาสตร์ที่เชี่ยวชาญเรื่องกลิ่นวิจัยพบว่ากลิ่นของสารเคมีใดที่จะทำให้ระบบการรับรู้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์หายไป ทำให้ยุงไม่สามารถตรวจจับตำแหน่งของเหยื่อเช่นมนุษย์เราได้
ที่มา: http://sciencebusiness.technewslit.com/?p=14736&utm_campaign=twitter&utm_medium=twitter&utm_source=twitter

บทที่ 7 โครงสร้างและหน้าที่ในสัตว์

ยาไม่กันยุง

งานวิจัยรายงานในวรสาร PLoS ONE แสดงให้เห็นว่าเมื่อยุงลายถูกไล่ไปด้วยยากันยุง DEET แล้วในเวลาต่อมามันจะไม่ได้ผลอีก ซึ่งอาจแปลว่าการใช้ยากันยุงพวกนี้แล้วยังนั่งอยู่ที่เดิมจะไม่ได้ผลเพราะยุงเลิกกลัวยากันยุงไปแล้ว จริงๆแล้วนักวิทยาศาสตร์ก็ไม่ทราบอยู่ตั้งแต่แรกแล้วว่า DEET มีผลต่อยุงอย่างไร บ้างก็บอกว่ายุงมันแค่ไม่ชอบกลิ่น ในงานนี้นั้นมันอาจจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกับระบบรับกลิ่นของยุง หรือผมว่าถ้ายุงมันหิวมากๆ มันก็คงไม่สนแค่กลิ่นเหม็นก็เป็นได้ อ่านต่อที่ Mosquitoes ‘ignore insect repellent’ http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-21519998

บทที่ 7 โครงสร้างและหน้าที่ในสัตว์, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

ยุง

Mosquito_200px_20111031_01ในช่วงน้ำท่วมใหญ่ 2554 นี้ ไม่เพียงแต่ปัญหามากมายที่มากับน้ำ แต่ยังมีสิ่งมีชีวิตต่างๆที่เข้ามาเกี่ยวข้อง ในบลอกนี้จะเป็นเรื่องของยุง (mosquito) ซึ่งมีอยู่หลายชนิด ที่เรารู้จักกันก็เห็นจะเป็นพวกยุงลาย ยุงก้นปล่อง ยุงรำคาญ ฯลฯ

ตุ่มเวลาโดนยุงกัดเป็นการตอบสนองของร่างกาย เช่นเดียวกับเวลาเกิดภูมิแพ้ โดยสารก่อภูมิแพ้ในที่นี้คือน้ำลาย (saliva) ของยุง

คำว่า “ยุงกัด” อาจจะไม่ถูกต้องนัก เพราะมันไม่มีฟันที่จะกัดเราได้ แต่ยุงมี “งวง” ที่ใช้ในการเจาะแล้วดูดเลือดของเราแทน ในงวงนี้จะมีท่อหนึ่งมาจากต่อมน้ำลาย อีกท่อหนึ่งจะทำหน้าดูดเลือดเข้าไปในร่างกาย

ยุงเพศเมียจะดูดเลือดจน “อิ่ม” หรือเต็มปริมาตรของทางเดินอาหาร ซึ่งอาจแตกต่างกันตามสปีชีส์ ประมาณ 0.001-0.01 ml จะต้องใช้ยุงกี่ตัวในการกินเลือดคนหนึ่งคนก็ลองคำนวณเอาจากปริมาตรเลือดในตัวคน ที่ประมาณ 8% ของน้ำหนักตัว

ในความเป็นจริงมันคงดูดเลือดให้หมดตัวเราเลยคงยาก แต่เราอาจจะหัวใจวายตายก่อนตั้งแต่เห็นยุงเป็นแสนเป็นล้านตัวพุ่งเข้ามาดูดเลือดเราก็ได้

ยุงรับรู้ว่ามีเหยื่อ ซึ่งเป็นสัตว์เลือดอุ่นจากคาร์บอนไดออกไซด์ที่เหยื่อปล่อยออกมา มันสามารถรับรู้กลิ่นของเหยื่อได้จากระยะรัศมี 30 เมตร หากมีเหยื่อเยอะๆมันอาจเลือกกัดบางคนมากเป็นพิเศษ ซึ่งกล่าวกันว่าอาจขึ้นอยู่กับปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์ที่ปล่อยออกมา อุณหภูมิ กลิ่นของคลอเลสเตอรอล (มันเลยชอบคนอ้วน?) กลิ่นกรดโฟลิค (folic acid) กลิ่นแบคทีเรียจากผิวของเหยื่อ และกลิ่นเหงื่อเป็นต้น

ยุงอาจไม่ได้บินอพยพไปไกลมากนักจากถิ่นกำเนิด และมักไม่บินสูง (แต่อาจค่อยๆขึ้นไปทีละนิดได้แบบบินไปพักไปขึ้นชั้นสองของบ้าน หรือตึกได้) ด้วยความเร็ว 1-2 กิโลเมตรต่อชั่วโมง มีงานวิจัยที่เอาสีเรืองแสงพ่นไว้ที่ยุงแล้วคอยติดตามว่ามันบินไปถึงไหนๆ