บทที่ 3 พันธุศาสตร์

เสือรึเปล่า?

นักวิทยาศาสตร์มีบทบาทอีกครั้งในการช่วยพิสูจน์ความฉงนของชาวบ้านในประเทศอังกฤษ เมื่อพบซากกวางตายสองตัวในเวลาไล่เลี่ยกัน และผู้คนก็คิดว่ามันอาจจะเป็นฝีมือของเสือ ที่เขาเรียกว่า Big Cat ซึ่งในความเป็นจริงแล้วคงไม่มีอยู่ในประเทศอังกฤษขณะนี้ แต่เป็นไปได้ที่จะเป็นพวกสัตว์เลี้ยงที่มีคนปล่อยทิ้งเมื่อมีกฎหมายจะเอาผิดกับผู้ที่ลักลอบเลี้ยงสัตว์ป่า บางคนก็คิดว่ามันอาจมีอยู่จริงและเป็นลูกหลานของสัตว์จากยุคอดีตกันเลยทีเดียว

สถานที่เกิดเหตุคือแถวกลอสเตอร์เชอร์ในประเทศอังกฤษ และนักวิทยาศาสตร์ที่เชี่ยวชาญทางด้านพันธุกรรมก็ถูกเรียกมาเพื่อช่วยพิสูจน์เรื่องนี้ โดยการเก็บตัวอย่างจากซากกวางเพื่อวิเคราะห์สารพันธุกรรมอย่างดีเอ็นเอว่ามีดีเอ็นเอของผู้ที่ฆ่ากลางอยู่รึเปล่า พร้อมกับศึกษาน้ำลายว่ามาจากหมาหรือแมวที่รู้จักอยู่แล้วบ้างรึเปล่า

ผลการศึกษาพบเพียงดีเอ็นเอของหมาจิ้งจอก ซึ่งผู้คนก็ไม่คิดว่าจะเป็นผู้ลงมือฆ่ากวาง แต่คงเป็นพวกฉวยโอกาสมากินซาก

ภาพ(แบบไม่ชัด) และคำบอกเล่าการพบเห็นเสือในประเทศอังกฤษยังมีอยู่ต่อไป

ที่มา: BBC News – ‘Big cat’ in Gloucestershire ruled out by DNA tests.

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง:

บทที่ 8 นิเวศวิทยา

รถชนกวางมากขึ้นในฤดูใบไม้ร่วง

กวางอาจทำให้เกิดอุบัติบนท้องถนนกว่า 74,000 ครั้งต่อปีในอังกฤษ  และข้อมูลยังแสดงว่าสถิติอุบัติเหตุกับกวางเหล่านี้มีมากขึ้นทุกปีในช่วงสิบที่ผ่านมา

จากการศึกษาพบว่าจำนวนอุบัติเหตุที่เพิ่มขึ้นสอดคล้องกับจำนวนกวางที่เพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าของพวกกวางในช่วงเวลาสิบปีที่ผ่านมาเช่นกัน จนกระทั่งตอนี้มีกวางกว่าสองล้านตัว

กวางในอังกฤษมีหลายชนิด อย่างกวางแดง (red deer) อาจหนักถึง 90 กิโลกรัม หากใครไปชนมันก็ย่อมต้องมีความเสียหายแน่ๆ

สาเหตุอาจเกิดเพราะเวลาช่วงกลางวันที่สั้นลงในฤดูใบไม้ผลิ ทำให้เวลาผู้คนออกมาใช้ถนนตรงกับเวลาที่กวางออกมาทำกิจกรรมสำคัญของมันเช่นกัน ก็คือการเกี้ยวพาราสีเพื่อผสมพันธุ์

กลางตัวผู้จะวิ่งไล่ตัวเมีย ตัวเมียก็จะวิ่งนำไป อย่างไม่สนใจใครทั้งสิ้น ก็เลยวิ่งออกมาบนถนน หากรถที่วิ่งผ่านมาหลบตัวแรกไปได้ ก็อาจจะไปชนตัวอื่นๆต่อได้อีก ก็เลยเป็นสาเหตุของอุบัติเหตุที่เพิ่มขึ้น

ที่มา: BBC News – Who, what, why: Why do deer cause more car crashes in autumn?.

บทที่ 8 นิเวศวิทยา

แมลงช้างเพิ่มจำนวนขึ้นในอังกฤษ

แมลงช้าง (lacewing) เป็นแมลงในอันดับ Neuroptera ในระยะตัวอ่อนมันจะอาศัยอยู่ในทราย ขุดหลุมคอยดักแมลงเล็กๆกินเป็นอาหาร ซึ่งอาจจะเป็นมด มันก็เลยได้อีกชื่อนึงในระยะเช่นนี้ว่า “antlion”

มันเป็นแมลงหายากในประเทศอังกฤษ ดังนั้นการพบว่าประชากรมันเพิ่มขึ้นจึงกลายเป็นข่าวขึ้นมาสำหรับที่นั่น

เมื่อปีค.ศ. 2005 นั้นพบว่าในป่าแถว Norfolk มีหลุมของพวกมันอยู่ประมาณ 700 หลุม ซึ่งนักวิทยาศาสตร์คิดว่าแมลงช้างพวกนี้คงมาอยู่ชั่วครั้งชั่วคราว และคิดว่าอาจจะเจอมันน้อยลงหรือไม่เจออีกในอนาคต

แต่ในปีค.ศ. 2011 นี้มีรายงานการสำรวจพบ 1,905 หลุมเลยทีเดียว แสดงว่าแมลงช้าง Eurolean nostras นี้ได้แหล่งอาศัยที่เหมาะกับมันขึ้นมาแล้ว

พวกมันมีระบบย่อยอาหารที่มีประสิทธิภาพมาก มันขับถ่ายของเสียที่ไม่มีส่วนของแข็งเลย ตัวอ่อนมีขนาดไม่ใหญ่นัก แค่ 10 มม. ซึ่งจะขุดหลุมดักมดกินเป็นเวลาถึงสองปีก่อนที่จะกลายเป็นตัวเต็มวัยที่บินได้ มีปีกที่แผ่ไปได้ขึ้นตัวขนาด 7 ซม. แต่ก็จะมีชีวิตอยู่เพียงไม่กี่สัปดาห์เท่านั้น

การพบพวกมันมากขึ้นนี้น่าจะมาจากแหล่งอาศัยที่มีอาหารอุดมสมบูรณ์ และมีต้นสนมากสำหรับเป็นที่จับคู่ผสมพันธุ์ของพวกมัน

ที่มา: BBC News – Antlion larvae colony thriving at Norfolk reserve.

บทที่ 5 ความหลากหลาย

พบผึ้งที่คิดว่าสูญพันธุ์ไปแล้ว

แต่ในความเป็นจริงมันไม่ได้สูญพันธุ์ไป แต่จะไปโทษคนที่บอกว่ามันสูญพันธุ์ไปแล้วก็ไม่ถูก เพราะเราไม่เจอมันมาเป็นเวลานานมาก

ผึ้งชนิด Halictus eurygnathus ถูกคนบันทึกไว้ครั้งสุดท้ายเมื่อ 65 ปีที่แล้ว ดังนั้นการที่จะไม่พบมันอีกเลยในหลายสิบปี ก็ทำให้เข้าใจว่าสูญพันธุ์ได้

เราคงอยากให้ความเข้าใจผิดนี้เกิดขึ้นบ่อยๆกับสัตว์ที่เราคิดว่าสูญพันธุ์ไปแล้ว

การสำรวจทุ่งหญ้าและสุมทุมพุ่มไม้ที่เซาท์ดาวน์ในเมืองซัสเซ็กซ์ (South Downs, Sussex) ในประเทศอังกฤษยังได้พบอีกหลายสปีชีส์

ผึ้งชนิด Halictus eurygnathus ถูกพบว่าหากกินอยู่กับพืชหลักๆชนิด Centaurea scabiosa (greater knapweed) เป็นไปได้ว่าความอยู่รอดของสปีชีส์จะขึ้นอยู่กับพืชนิดนี้

ผึ้งอีกชนิดหนึ่งก็หายากและคิดว่าอาจจะสูญพันธุ์ไปแล้วเช่นกัน ชื่อ Andrena hattorfiana ซึ่งเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์จากการเสียงแหล่งอาศัย ซึ่งเป็นทุ่งหญ้าบนหินชอล์กของเซาท์ดาวน์ไป

ผู้วิจัยบ่นว่าการสำรวจยังมีความจำเป็นและสำคัญอยู่ แต่มักไม่มีใครให้ทุนศึกษาสำรวจ

ที่มา: BBC News – Sussex South Downs is home to ‘extinct’ bee species.

บทที่ 5 ความหลากหลาย, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

ประชากรใหม่ของผีเสื้อกลางคืน

รายงานโดยองค์กรอนุรักษ์ผีเสื้อ (Butterfly Conservation) ในประเทศอังกฤษรายงานว่าประชากรของผีเสื้อกลางคืนชนิด Trigonophora flammea ได้ก่อตัวขึ้นทางตอนใต้ของประเทศอังกฤษในเดือนตุลาคมนี้แล้ว

นอกจากนกแล้วสัตว์ชนิดอื่นก็อพยพได้เหมือนกัน อย่างเช่นผีเสื้อกลางคืน Flame Brocade ชนิดนี้ก็อพยพในช่วงฤดูร้อน (summer) ของประเทศอังกฤษ

ที่มา: BBC Nature – Rare flame brocade moth is established in the UK.

บทที่ 5 ความหลากหลาย, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

นักล่าพรรณไม้ช่วยอนุรักษ์ได้อย่างไร

ฟังดูแล้วน่าจะตรงกันข้ามกัน แต่จากการสำรวจพืชเปรียบเทียบกันทำให้พบว่าพืชที่ใกล้สูญพันธุ์ หรือสูญพันธุ์ไปแล้วในที่ห่างไกลอย่างประเทศญี่ปุ่น กลับมีเหลือรอดอยู่ในสวนต้นไม้ในประเทศอังกฤษ

ทั้งนี้เป็นเพราะนิสัยชอบปลูกต้นไม้ และการแข่งขันการทำสวยให้มีต้นไม้แปลกๆของชนชั้นสูงในอดีต ทำให้เมื่อประเทศญี่ปุ่นเปิดประเทศในปีค.ศ. 1854 ทำให้นักสะสมหรือนักล่าพืชเข้าไปเก็บตัวอย่างไปปลูกที่บ้านตัวเองกันเป็นการใหญ่

แต่พอถึงวันนี้เราก็ได้เห็นว่าการล่าพืชในอดีตนั้น ไม่ได้ทำให้มันสูญพันธุ์ไปแต่กลับช่วยอนุรักษ์พวกมันไว้อีกด้วย

ที่มาของข่าว: BBC News – Plant hunters’ legacy help Japan’s threatened species.

อ่านเพิ่มเติม: