บทที่ 5 ความหลากหลาย, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

ราผู้ทำลายและผู้สร้าง

ป่าที่อาจผนาแน่นเกินไปด้วยไม้พรรณเดียวอาจตกเป็นเป้าของราที่ทำลายมัน เปิดทางให้พืชอื่นโตขึ้นทดแทน นำไปสู่ความหลากหลายทางชีวภาพของป่าฝนเขตรีอน

ที่มา: Plant killer boost for rainforests http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-25827837

Advertisements
บทที่ 5 ความหลากหลาย

ต้นอะไรไม่รู้ « Blog Aj.Joe

ตัวอย่างพืชสำหรับปฏิบัติการความหลากหลายของพืช สำหรับนักศึกษาชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยมหิดล

ต้นอะไรไม่รู้ « Blog Aj.Joe.

บทที่ 4 วิวัฒนาการ, บทที่ 5 ความหลากหลาย, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

ความหลากหลายทางชีวภาพกับวัฒนธรรม

นักวิทยาศาสตร์รายงานผลการศึกษาในวารสาร PNAS ว่าความหลากหลายทางวัฒนธรรมและภาษาลดลงในเวลาเดียวกันกับที่ความหลากหลายทางชีวภาพ (biological diversity) ที่ลดลงเช่นกัน http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-18020636

บทที่ 5 ความหลากหลาย

โลกนี้มีสิ่งมีชีวิตกี่สปีชีส์

รายงานใน PLoS Biology เลือกประเด็นพื้นฐานหนึ่งที่นักชีววิทยาอยากทราบว่าโลกนี้มีสิ่งมีชีวิตอยู่กี่ชนิด

นักวิทยาศาสตร์คงเห็นตรงกันกว่าแม้เราจะมีข้อมูลของสิ่งมีชีวิตกว่า 1.2 ล้านชนิดอยู่ในฐานข้อมูลอันเกิดจากการศึกษาวิจัยความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตมาแล้วกว่า 250 ปี

ด้วยแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ การวิเคราะห์ทางสถิติ การศึกษาข้อมูลจากฐานข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพ และการสอบถามผู้เชียวชาญด้านอนุกรมวิธานของโลก ผู้ศึกษาวิจัยทำนายว่า สิ่งมีชีวิตในโลกนี้น่าจะมีถึง 8.7 ล้านชนิด โดยมีกว่า 2.2 ล้านชนิดที่จะอยู่ในทะเล

จากข้อมูลนี้ นักวิจัยอภิปรายว่ายังมีสปีชีส์ที่รอคอยการค้นพอีกมากในโลกนี้ และการศึกษาสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพก็ยังมีความสำคัญอยู่

ที่มา: PLoS Biology: How Many Species Are There on Earth and in the Ocean?.

บทที่ 5 ความหลากหลาย, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

แฟนพันธุ์แท้ไลเคนส์

ห้องบรรยายไลเคนส์

ไลเคนส์ (lichens) คงไม่ได้เป็นสิ่งมีชีวิตที่ได้ห้องบรรยายเป็นของตัวเองแต่อย่างใดครับในงานประชุมวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (วทท.) ครั้งที่ 37 แต่บังเอิญว่าผู้บรรยายในห้องนี้ตอนบ่ายเป็นทีมเดียวกันจากม.รามคำแหงที่ทำเรื่องไลเคนทั้งหมดเลย

Vasun Poengsungnoen

คนแรกนี้ชื่อวสันต์ พวงสูงเนิน ทำงานวิจัยเรื่อง Diversity, ecology and secondary metabolite of lichen family Graphidaceae at Phu Luang Wildlife Sanctuary, Loei Province ซึ่งทำให้ผมได้ทราบว่าจากการสำรวจและเก็บตัวอย่างมาได้กว่าเจ็ดร้อยตัวอย่าง แบ่งเป็น 16 สกุล 91 ชนิด และมีถึง 70% ที่สร้างสารเคมีต่างๆออกมา ซึ่งมากชนิดกว่าที่ประเทศอื่น ซึ่งน่าจะเป็นเพราะสภาพแวดล้อม ผู้สร้างสารพวกนี้คือรา และส่วนใหญ่เป็นสารเคมีชื่อ norstitic acid ซึ่งผมก็ไม่ทราบว่ามันใช้ทำอะไรเหมือนกัน

Varaporn Sriprang

ผู้นำเสนอผลงานท่านที่สองชื่อคุณวราภรณ์ ศรีปรางค์ นำเสนอผลการศึกษาเรื่อง Biodiversity of discolichens at Phu Luang Wildlife Sanctuary, Loei Province ซึ่งเป็นการศึกษาความหลากหลายของไลเคนแบบแผ่นจาง ซึ่งแบ่งเป็นพวกที่มีขอบแบบมีสาหร่าย และขอบไม่มีสาหร่าย

ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าจุดเก็บตัวอย่าง 23 จุด แบ่งเป็นป่า 7 แบบ มีพืชที่มีไลเคนพวกนี้ขึ้นอยู่ 32 ชนิด มีบางชนิดอยู่บนก้อนหินเท่านั้น เวลาศึกษามันมีขนาดเล็กมาก ถึงกับต้องใช้แว่นขยายส่องไปตามเปลือกไม้และก้อนหิน แต่ถ้าทำไปนานๆจะรู้ว่าจะเจอพวกมันได้ที่ไหนบ้าง มีโอกาสเจอชนิดใหม่ได้ได้ถึง 43% เป็นชนิดที่คนอื่นเจอ แต่เราเพิ่งพบในประเทศไทยเรา 32% ที่เหลือก็เหมือนๆกับที่ชาวบ้านเจอไว้ก่อนหน้านี้แล้ว

นักศึกษากลุ่มนี้ใช้การทดสอบสารเคมีด้วยวิธี “รงคเลขผิวบาง” ที่ทำให้ผมต้องหันไปมองภาพบนจอว่ามันคืออะไร และก็ทราบว่ามันคือวิธี thin layer chromatography นั่นเอง (นักศึกษายืนยันว่าเป็นศัพท์ราชบัณฑิต)

Sanya Meesim

คนสุดท้ายของบ่ายนี้คือคุณสัญญา มีสิม ที่มานำเสนอผลการศึกษาเรื่อง Crustonse and placoid Physciaceae (lichenized Ascomycota) in Thailand ซึ่งได้ศึกษาในหลายจังหวัดในประเทศไทย ทำให้ได้ข้อมูลความหลากหลายของไลเคน ควบคู่ไปกับการกระจายตัวของไลเคนและระบบนิเวศที่มันอยู่

นักศึกษาคนนี้เป็นพี่ใหญ่ในแล็บที่อยู่มานาน เลยมีเวลาได้ไปทั่วประเทศ และดูเหมือนจะพูดเก่งที่สุดในกลุ่มด้วย …สงสัยจะฟังเพลิน ไม่ค่อยได้จดรายละเอียดเนื้อหาของคนนี้เท่าไหร่ครับ

นอกจากนี้ดูเหมือนทุกคนจะโดนสั่งมาให้ประชาสัมพันธุ์การประชุมวิชาการเกี่ยวกับไลเคน ดูลิงก์ข้างล่างครับ

อ่านเพิ่มเติม:

บทที่ 5 ความหลากหลาย

ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต

สารคดีชุด “The Shape of Life” ของ PBS เป็นชุดของสารคดีที่เกี่ยวกับความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตบนโลก ประด้วย 8 ตอนดังนี้

  1. Origin  (ฟองน้ำ)
  2. Life on the Move (ไดนาเรียน)
  3. The First Hunter (หนอนตัวแบน)
  4. Explosion of Life (หนอนปล้อง)
  5. The Conquerors (สัตว์ขาปล้อง)
  6. Survival Game (หอยและหมึก)
  7. Ultimate Animal (สัตว์ตัวหนาม)
  8. Bone Brawn and Brain (สัตว์มีกระดูกสันหลัง)

อ่านเพิ่มเติม