แลมเพรย์

ฟังรายการทางวิทยุผ่าน BBC iPlayer เกี่ยวกับแลมเพรย์ (lamprey) ในประเทศอังกฤษ ทำให้ทราบว่าที่ประเทศอังกฤษมีแลมเพรย์อยู่ 3 ชนิด โดยทางรายการได้ไปสัมภาษณ์และออกภาคสนามกันทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศอังกฤษแถบยอร์กเชอร์ ที่แม่น้ำยัวร์นั้นมีแลมเพรย์อาศัยอยู่

แลมเพรย์มีชีวิตที่ต้องการนำสะอาด และไม่มีสิ่งกีดขวาง เพราะมันจะเดินทางมาจากทะเลเพื่อวางไข่ในน้ำจืด บริเวณที่มีพื้นเป็นก้อนกรวด ดั้งนั้นหากมีการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมของแม่น้ำที่พวกมันใช้ อาจมีผลกระทบต่อประชากรของแลมเพรย์ด้วย

นักธรรมชาติวิทยาติดตามแลมเพรย์เมื่อมันเข้ามายังแม่น้ำ ศึกษาแลมเพรย์แต่ละตัวว่ามีการเปลี่ยนแปลงลักษณะของร่างกายในฤดูผสมพันธุ์อย่างไร ซึ่งนักวิทยาศาสตร์พบว่ามันมีการเปลี่ยนแปลงอย่างทันทีทันใด ไม่ได้เปลี่ยนแปลงอย่างค่อยเป็นค่อยไปแต่อย่างใด

มีการศึกษาการว่ายน้ำของแลมเพรย์เพื่อดูว่ามันว่ายน้ำอย่างไร ว่ายด้วยความเร็วเท่าไหร่ มันจะผ่านสิ่งกีดขวางได้อย่างไร การว่ายน้ำของมันที่นักวิทยาศาสตร์พบนั้น มันว่ายน้ำไม่เหมือนปลาที่รูปร่างคล้ายมันเช่นปลาไหล แต่มันจะว่ายไปพักไป โดยใช้ปากดูดในการยึดจับกับวัตถุหรือพื้น แล้วก็พุ่งไปข้างหน้าและพักต่อ …เพราะมันกำลังว่ายทวนน้ำเพื่อขึ้นไปสู่พื้นที่วางไข่ หากมันเสียพลังงานมากเกินไปอาจส่งผลกระทบต่อการสืบพันธุ์หลังจากนั้น

นักวิจัยศึกษาว่าพื้นผิวแบบไหนจะช่วยมันให้ผ่านสิ่งกีดขวางไปได้ เหมือนสร้างทางให้แลมเพรย์ไปให้ถึงพื้นที่วางไข่

การใช้วิดีโอศึกษาพฤติกรรมการสืบพันธุ์ของแลมเพรย์นั้น ทำให้นักวิทยาศาสตร์เห็นรายละเอียดพฤติกรรมของพวกมัน โดยที่ตัวผู้จะใช้ปากยึดกับหัวตัวเมีย พันรอบตัวเมียและปล่อยสเปิร์มใกล้กับทวารร่วม (cloaca) ของแลมเพรย์เพศเมียที่กำลังวางไข่ ..กว่า 250,000 ฟองในเวลาประมาณ 5 วัน ระหว่างเดือนมีนาคม

มันมีพฤติกรรมการนำหินจากต้นน้ำมาทำรังที่ใช้วางไข่ ว่ากันว่าพื้นน้ำแถวนั้นจะเต็มไปด้วยไข่ของแลมเพรย์ แต่ไข่ส่วนใหญ่จะถูกปลาชนิดอื่นกินเป็นอาหาร ส่วนน้อยจะกลายเป็นตัวอ่อนที่มองไม่เห็นอะไรและฝังตัวในเลนโคลน กรองอาหารจากน้ำกินเป็นอาหาร ตัวมันจะเล็กกว่าไส้เดือนเสียอีกในปีแรก ตอนอายุสองปีอาจจะยาวสาวนิ้ว  ก่อนจะโตขึ้นซึ่งใช้เวลา 4 ปี มีตาเจริญขึ้น มีปากดูดเกิดขึ้น ตัวเป็นสีเงินก่อนออกสู่ทะเล

แลมเพรย์บางชนิดอยู่แต่ในน้ำจืด และไม่เดินทางไปกลับกับทะเลก็มี

ใครกินแลมเพรย์… นากเป็นสัตว์ชนิดหนึ่งที่จะกินแลมเพรย์ตัวเต็มวัย โดยเฉพาะช่วงที่มันมาวางไข่กันเป็นจำนวนมาก พวกมันจะกลายเป็นอาหารของผู้ล่าแถวนั้นได้ แต่นากไม่ชอบกินหนังแลมเพรย์เท่าไหร่ คนเราก็กินแลมเพรย์เช่นหลายประเทศในยุโรป และคนเกาหลีก็กินมันเช่นกัน

มลพิษทางน้ำอันเกิดจากบ้านเรือนและอุตสาหกรรมส่งผลต่อชีวิตของแลมเพรย์ การสูบน้ำจากแม่น้ำก็อาจจะทำลายประชากรของแลมเพรย์เช่นกัน

แลมเพรย์อยู่รอดมากว่า 200 ล้านปี แต่กำลังเจอความท้าทายใหม่ๆของโลกปัจจุบัน การศึกษาแลมเพรย์จะช่วยให้เรามีดัชนีชี้วัดคุณภาพของน้ำและสิ่งแวดล้อม หากแลมเพรย์อยู่ได้ เราก็จะอยู่รอดต่อไปเช่นกัน

ที่มา: Nature (series 6 episode 3) Broadcast on BBC Radio 4, 11:00AM Tue, 17 Apr 2012

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s