บทที่ 3 พันธุศาสตร์, บทที่ 4 วิวัฒนาการ

อายุของหญ้าโพไซดอน

งานวิจัยในวารสาร PLoS ONE นี้เป็นการศึกษาว่าสิ่งมีชีวิตที่สืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ หรือเป็นโคลนที่สร้างต่อเนื่องกันไปนั้นจะไปกันได้ถึงไหน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของขนาดและระยะเวลา หรือหมายถึงอายุที่โคลนหนึ่งๆจะรอดชีวิตอยู่ได้นั้นเป็นอย่างไร

โดยทั่วไปแล้ว ข้อมูลในเรื่องนี้มีค่อนข้างจำกัด เราทราบว่าสิ่งมีชีวิตที่มีชีวิตอยู่ในลักษณะนี้อาจมีชีวิตอยู่ได้เป็นหลายร้อยปี แต่การศึกษาในเชิงลึกเพื่อยืนยันเรื่องดังกล่าวยังไม่มี หรือบางครั้งอาจเกิดจากการสุ่มตัวอย่างที่น้อยเกินไปและไม่ครอบคลุมประชากรโคลนทั้งหมดที่พึงศึกษา

ในการศึกษาที่ได้รับการตีพิมพ์นี้ใช้พืชดอก (angiosperm) ชนิด Posidonia oceanica ซึ่งเติบโตในทะเลอย่างช้าๆ ที่สืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ โดยการสร้างต้นใหม่หรือโคลนของมันอย่างช้าๆไปเรื่อยๆบนพื้นมหาสมุทรที่อาจมีพื้นที่ยาวไกลหลายร้อยกิโลเมตร

นักวิทยาศาสตร์เก็บตัวอย่างยอดของพืชชนิดนี้กว่า 40 ตำแหน่งจากประชากรของมันในทะเลเมดิเตอเรเนียน รวมแล้ว 1544 ยอด เพื่อนำมาศึกษาด้วยไมโครแซเทลไลต์ (microsatellite) ซึ่งเป็นชิ้นส่วนพันธุกรรมที่มีการความแปรผันสูง และสามารถใช้เพื่อจำแนกความแตกต่างระหว่างสิ่งมีชีวิตแต่ละตัวหรือแต่ละต้นได้เลยทีเดียว ทังนี้เพื่อยืนยันว่าต้นที่พบนั้นเป็นต้นใหม่ อันเกิดจากการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ หรือเป็นต้นโคลนจากต้นพ่อแม่จากกระบวนการการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ โดยทั้งนี้ได้มีการศึกษาอัตราการกลายของไมโครแซตเทลไลต์ในเซลล์ร่างกายของพืชมาก่อนหน้านี้

ผลการศึกษาในส่วนนี้พบว่ามีกลุ่มของประชากรโคลนเดียวกันหลายกลุ่ม แต่ละกลุ่มอาจมีขนาดประชากรที่กินอาณาเขตกว้างไกลกว่า 15 กิโลเมตร

เมื่อทราบขนาดของประชากรโคลนเดียวกันจากการศึกษาด้วยวิธีเชิงโมเลกุลแล้ว นักวิทยาศาสตร์ใช้แบบจำลองการเติบโตของพืชชนิดนี้ในการศึกษาอายุของประชากรโคลน และพบว่าด้วยอัตราการเติบโตที่ช้ามากของมัน จึงคาดได้ว่าโคลนขนาดใหญ่หลายกิโลเมตรนี้ต้องใช้เวลาในการเติบโตเป็นแสนปีเลยทีเดียว

ในแง่ของการอนุรักษ์ นักวิทยาศาสตร์เห็นว่าการศึกษานี้แสดงให้เห็นความสำคัญของพืชทะเลชนิดนี้ ที่อาจอยู่ภายใต้การคุกคามของโลกที่เปลี่ยนไป

ในแง่ของวิวัฒนาการนั้นก็เป็นที่น่าสนใจว่าพวกมันรอดมาได้อย่างไรในหลายแสนปีที่ผ่านมา โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมที่มักต้องพึ่งการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ สิ่งหนึ่งที่นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าเป็นคำอธิบายถึงการปรับตัวของพวกมันคือความยืดหยุ่นทางฟีโนไทป์ที่มันมีโดยไม่จำเป็นต้องมีความหลากหลายทางพันธุกรรมเกิดขึ้นก่อนเป็นต้น ซึ่งเรียกว่า phenotypic plasticity ซึ่งเป็นคำอธิบายที่เป็นไปได้ และพบในสิ่งมีชีวิตอื่นเช่นกัน แต่ก็เปิดทางให้นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นคว้าหาคำตอบในเรื่องต่างๆเกี่ยวกับพืชทะเลชนิดนี้ต่อไป

ที่มา: Implications of Extreme Life Span in Clonal Organisms: Millenary Clones in Meadows of the Threatened Seagrass Posidonia oceanica

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s