บทที่ 5 ความหลากหลาย, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

อนุรักษ์อย่างสร้างสรรค์

นอกจากอาจารย์พิไลแล้ว ทางผู้จัดงานประชุมวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วทท.) ครั้งที่ 37 ได้เชิญ รศ.ดร.สมโภชน์ ศรีโกสามาตร มาบรรยายประสบการณ์งานวิจัยเกี่ยวการอนุรักษ์สัตว์ใหญ่หลายชนิดในงานนี้ด้วย

STT37_Sompoad_20111012_01

อาจารย์สมโภชน์เลือกใช้หัวข้อบรรยายว่า “Creative conservation: from gibbon to gaur” เพื่อเล่นคำว่า from “G” to “G” นั่นเอง

อาจารย์สมโภชน์กล่าวว่าวงการอนุรักษ์ธรรมชาติระดับโลกนั้นถูกควบคุมหรือจัดการโดยองค์กรขนาดใหญ่ ทำให้สิ่งมีชีวิตที่ไม่อยู่ในแผนอนุรักษ์ถูกละเลย ซึ่งอาจารย์สมโภชน์เห็นว่าสิ่งมีชีวิตทุกชนิด ควรมีสิทธิเท่าเทียมกันในการถูกอนุรักษ์ หรือเรียกได้ว่าอาจารย์ขอประกาศอิสรภาพในการอนุรักษ์ (จากองค์กรขนาดใหญ่) นั่นเอง

การหันหลังให้กับองค์กรขนาดใหญ่ทำให้อาจารย์ได้ทำงานเข้าใกล้ชุมชนและธรรมชาติของประเทศเรามากขึ้น ซึ่งสิ่งเหล่านี้นำไปสู่การศึกษาสัตว์หลายชนิด ซึ่งในที่นี้อาจารย์นำประสบการณ์เกี่ยวกับการศึกษาวิจัยและอนุรักษ์ชะนี (gibbon) และกระทิง (gaur)

การทำงานแบบนี้จำเป็นที่จะต้องสร้างแนวร่วมขึ้นมาจากชุมชนที่อยู่ใกล้กับทรัพยากรชีวภาพเหล่านั้นขึ้นมา ซึ่งรวมถึงการแบ่งปันข้อมูล (information sharing) การสร้างทักษะที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ให้ชุมชน (skill building) และการถ่ายทอดความรู้ (knowledge transfer) ซึ่งเป็นแนวคิดตามพีรามิดของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (knowledge exchange pyramid)

จากประสบการณ์การศึกษาวิจัยตั้งแต่เป็นนักศึกษาในปีค.ศ. 1979 มาจนถึงปัจจุบัน บทเรียนที่ได้รับทำให้เห็นว่าการอนุรักษ์แบบที่ทำอยู่นี้ต้องการเวลา ต้องสอนสั่งนักศึกษาให้ทำงานได้เก่งกว่าอาจารย์ และต้องการคนท้องถิ่นมาร่วมงานมาเป็นแนวร่วมอนุรักษ์ (paraconservationist)

การทำงานอนุรักษ์แบบนี้ เป็นเหมือนความแปรผันในวิธีการอนุรักษ์ ที่อาจถูกคัดเลือกว่าเป็นวิธีดำเนินการที่เหมาะสม เหมือนการคัดเลือกโดยธรรมชาติ ของการวิวัฒนาการ การอนุรักษ์อย่างสร้างสรรค์ ไม่ขึ้นอยู่กับแนวคิดขององค์กรใหญ่อาจช่วยรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศเอาไว้ได้ ทั้งนี้เพราะมันจะเหมาะกับบริบทที่จำเป็นในแต่ละพื้นที่ และสิ่งมีชีวิตนั้นๆ

อาจารย์อยากให้พวกเราภูมิใจกับการเป็นนักอนุรักษ์ที่ทำงานเพื่อท้องถิ่น ก่อนที่จะคิดไปทำงานกับองค์กรขนาดใหญ่ที่อาจจะทำให้ละเลยสิ่งมีค่าในบ้านของเราเอง

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s