บทที่ 5 ความหลากหลาย, บทที่ 8 นิเวศวิทยา

การศึกษาโพรงรังของนกเงือก

STT7_Pilai_20111012_01

ในการประชุมวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วทท.) ครั้งที่ 37 ผู้จัดงานได้เชิญ ศ.ดร.พิไล พูลสวัสดิ์ มานำเสนอประสบการณ์งานวิจัยเกี่ยวกับนกเงือก (hornbill) ในหัวข้อว่า “Implementation of basic research in hornbill conservation: management of nest cavities”

ด้วยพื้นการศึกษาทางด้านจุลชีววิทยา ทำให้อาจารย์พิไลต้องเริ่มศึกษานกเงือกด้วยคำถามชีววิทยาพื้นฐานเกี่ยวกับนกเงือก แต่ด้วยคำถามพื้นฐานเหล่านี้นี่เอง ที่นำไปสู่การวิจัยต่อยอดเกี่ยวกับนกเงือกในหลายแง่มุมอย่างเช่นที่ดำเนินไปในปัจจุบัน

  • นกเงือกทำรังเมื่อไหร่
  • นกเงือกทำรังบนต้นไม้ชนิดใด
  • มันกินอะไรเป็นอาหาร
  • ฯลฯ

การศึกษาที่อาจารย์นำมาเล่าในการบรรยายครั้งนี้จะเป็นเรื่องของโพรงรัง (nest cavity) ซึ่งการทำวิจัยเกี่ยวกับต้นไม้ที่นกเงือกนิยมทำรัง ทำให้ในภายหลังได้ประหยัดเวลาในการสำรวจหารังของนกเงือก และบริหารจัดการรังของนกเงือกได้อีกด้วย

ทีมวิจัยพบว่านกเงือกประสบปัญหาเกี่ยวกับการหาโพรงรังที่เหมาะสมในการสืบพันธุ์ เนื่อจากพวกมันไม่สามารถสร้างโพรงด้วยตัวเองได้ นกเงือกจำต้องใช้โพรงรังที่มีอยู่แล้วตามธรรมชาติเท่านั้น ทั้งนี้โพรงดังกล่าวอาจเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ซึ่งความรู้นี้ก็มาจากงานวิจัยพื้นฐานที่อาจารย์พยายามตอบคำถามไปทีละเปลาะๆเช่นกัน

การพบว่ามีรังเพียง 40% ที่ใช้ได้จากโพรงรังทั้งหมดที่เป็นไปได้ในป่า ทั้งนี้เป็นเพราะบางโพรงก็ทรุดตัว ทำให้นกเงือกใช้ทำรังไม่ได้ บางครั้งก็เกิดจากการสมานตัวของปากโพรงเพราะต้นไม้ที่มีโพรงก็ยังมีชีวิตอยู่เป็นต้น

การซ่อมแซมโพรงรัง จึงน่าจะเป็นคำตอบสำหรับการดำรงอยู่ของนกเงือกเหล่านี้ โดยเฉพาะนกเงือกขนาดใหญ่ เช่นนกกก หรืออย่างนกเงือกกรามช้างเป็นต้น

การซ่อมแซมรัง หรือแม้กระทั่งการสร้างรังเทียมให้นกเงือก ประสบความสำเร็จในการเพิ่มประชากรนกเงือกได้ในพื้นที่วิจัยต่างๆ เช่นเขาใหญ่ ซึ่งเป็นพื้นที่วิจัยหลัก พื้นที่ของห้วยขาแข้ง และพื้นที่ป่าบูโด

การศึกษาและทำวิจัยเหล่านี้ยังคงต้องดำเนินต่อไปเพื่อให้มั่นใจได้ว่าประชากรนกเงือกจะต้องอยู่รอด ซึ่งจะส่งผลต่อความอยู่รอดของป่า เพราะพวกมันเป็นตัวแพร่กระจายเมล็ดของพืชป่านั่นเอง

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s