Butterfly_2011

น้ำหวานจากดอกไม้เข้มข้นแค่ไหนจึงจะดี

เราเห็นผึ้งแวะเวียนไปยังดอกไม้ที่มีน้ำหวานที่หวานฉ่ำกว่าเมื่อเทียบกับเป้าหมายของผีเสื้อ เหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น?

นักวิทยาศาสตร์คิดว่าสิ่งที่เราสังเกตุเห็นเป็นเหตุเป็นผลกันเองระหว่างวิวัฒนาการร่วมระหว่างแมลงและดอกไม้

ดอกไม้ต้องการให้แมลงชนิดหนึ่งๆ แวะเวียนไปดอกนู้นทีดอกนี้ทีของสปีชีส์ตนเอง เพื่อเพิ่มโอกาสในการสืบพันธุ์และมีความหลากหลายทางพันธุกรรมเพิ่มขึ้นจากการผสมข้ามต้นข้ามดอก

แมลงต้องการอาหารเพื่อให้ได้พลังงานสำหรับกิจกรรมต่างๆในการดำรงชีวิต โดยลดความเสี่ยงในการถูกกินระหว่างที่กำลังหาอาหาร เพราะผู้ล่าอาจซ่อนเร้นกายาอยู่ท่ามกลางดอกไม้ เช่นแมงมุมนักล่าบางชนิด

ถ้าแแมลงต้องการได้พลังงานมากที่สุดโดยเสี่ยงน้อยที่สุด มันต้องเลือกกินน้ำหวานที่เหมาะกับอวัยวะการกินของมัน

ในงานวิจัยที่รายงานในวารสาร PNAS นักคณิตศาสตร์สร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อศึกษาว่าการกินแบบไหนถึงจะเหมาะที่สุดกับน้ำหวานที่มีความเข้มข้นของน้ำตาลแตกต่างกัน ซึ่งส่งผลต่อความข้นหนืดของน้ำหวานนั้น

ผลการทดลองด้วยแบบจำลองและในห้องปฏิบัติการแสดงให้เห็นว่าการกินด้วย “ลิ้น” ของผึ้งนั้นเหมาะกับน้ำหวานที่มีความเข้มข้นของน้ำตาลสูงกว่าคือที่ 50-60%

ส่วนผีเสื้อนั้น มีวิธีกินน้ำหวานไม่เหมือนกัน คือมันจะใช้ “งวง” ในการกิน ซึ่งแท้จริงแล้วคือส่วนของปากที่มาประกบกันเป็นหลอดดูด น้ำหวานที่ผีเสื้อชอบน่าจะอยู่ที่ความเข้มข้น 30-40%

ดังนั้นสิ่งที่ผึ้งทำเวลากินน้ำหวานก็เป็นแบบจิ้มจุ่ม แล้วค่อยเอาลิ้นกลับเข้าปากเพื่อดูดน้ำหวานลงท้อง ในขณะที่ผีเสื้อต้องดูดน้ำหวานในขณะที่จุ่มงวงอยู่ในน้ำหวาน ด้วยเหตุนี้ผี้เสื้อจึงจะต้องเปลืองพลังงานมากหากต้องไปดูดน้ำหวานข้นเหนียวหนืด ในขณะที่ผึ้งก็ต้องเสียเวลาในการจิ้มจุ่มหลายครั้งและนานกว่าในการใช้ลิ้นของมันกินน้ำหวานใสเป็นน้ำ

แต่ดอกไม้ในธรรมชาติไม่ได้มีน้ำหวานเข้มข้นแบบในห้องปฏิบัติการ เราพบว่าดอกไม้ที่ผึ้งนิยมมีน้ำตาลที่ความเข้มข้น 35% ในขณะที่ดอกไม้ที่ผีเสื้อไปแวะเวียนมีน้ำหวานเข้มข้น 20-25% แทน

นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าที่พืชในธรรมชาติมีน้ำตาลแค่นี้ก็เพื่อให้ผึ้งหรือผีเสื้อยังหิวอยู่ และต้องบินไปบินมาหาน้ำหวานเพิ่ม ส่งเสริมให้เกิดการถ่ายเรณูเพิ่มขึ้นไปในตัว

อ่านต่อ: BBC News – Dipping tongues allow bees to drink the sweetest nectar.

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s